Sürdürülebilirlik alanına yönelmenizin temel nedeni neydi?
“Sürdürülebilirlik alanına yönelmemin temel nedeni, hem kişisel hem de profesyonel olarak çevresel sorumluluğa duyduğum ilgi ve bu alanda gerçekten uzun vadeli, anlamlı bir katkı sağlama isteğimdi. Doğayı korumak, geleceğe daha yaşanabilir bir dünya bırakmak ve yenilikçi çözümler geliştirmek beni her zaman motive etti.”
Sürdürülebilirlik sizin için nasıl tanımlanmalı? Bugün bu kavram en çok nerede yanlış anlaşılıyor?
“Bence sürdürülebilirlik, hem bugünkü ihtiyaçlarımızı karşılarken hem de gelecek nesillerin kaynaklarını riske atmadan yaşamanın bir yolu olarak tanımlanmalı. Yani bu kavram, sadece çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal boyutlarıyla da ele alınmalı.”
Ve ikinci kısım için: “Bugün bu kavram genellikle sadece ‘çevre dostu olmak’ ile sınırlı görülüyor. Oysa ki sürdürülebilirlik, toplumsal adalet ve ekonomik dengeyi de içeren çok boyutlu bir kavram.”
Bir işletmeye baktığınızda “bu firma sürdürülebilir çalışıyor” demenizi sağlayan ilk kriter nedir?
“Bir işletmeye baktığımda ‘bu firma sürdürülebilir çalışıyor’ dememi sağlayan ilk kriter, onların uzun vadeli çevresel ve sosyal etkileri gerçekten dikkate alıp almadıklarıdır. Mesela, yenilenebilir enerji kullanımı, adil çalışma koşulları veya atık azaltma stratejileri gibi somut adımlar buna örnek olabilir.”
Türkiye’de işletmelerin sürdürülebilirlikte en çok zorlandığı alan hangisi?
“Türkiye’de işletmelerin sürdürülebilirlik konusunda en çok zorlandığı alan genellikle finansal kaynakların ve teşviklerin yetersizliği oluyor. Yani sürdürülebilir dönüşümleri hayata geçirmek için gereken yatırım ve destek eksikliği en büyük zorluklardan biri.”
Sürdürülebilirliği maliyet olarak gören işletmelere ne söylersiniz? Sürdürülebilirlik uygulamarı, turizm yönünden aslında işletmeler için, turistlerin tercih ettiği bir çekim kaynağı olabilir mi?
“Öncelikle sürdürülebilirliği sadece bir maliyet olarak görmek yerine, uzun vadede bir yatırım ve rekabet avantajı olarak düşünmelerini öneririm. Özellikle turizm açısından sürdürülebilir uygulamalar, turistlerin giderek daha fazla önem verdiği bir çekim kaynağı haline gelebilir. Yani bu tür adımlar, hem marka değerini artırır hem de daha fazla misafir çekmelerine yardımcı olur.”
Böylece işletmelere hem teşvik edici hem de mantıklı bir perspektif sunmuş olursunuz.
Turizm sektörü neden sürdürülebilirlikte en kırılgan alanlardan biri?
“Turizm sektörü, doğrudan çevreye, yerel kültüre ve topluma bağlı olduğu için sürdürülebilirlik konusunda en kırılgan alanlardan biri. Çünkü turizm faaliyetleri çevresel kaynakları hızla tüketebilir, yerel ekosistemleri ve toplulukları etkileyebilir. Bu yüzden turizmde sürdürülebilirlik, hem doğal kaynakların korunması hem de yerel halkın ve kültürün gözetilmesi açısından kritik bir önem taşır.”
Bir otel ya da restoranın bugün hemen uygulayabileceği en basit üç adım nedir?
“Bir otel veya restoranın sürdürülebilirlik adına hemen atabileceği en basit üç adım şöyle olabilir:
- Atık Azaltımı ve Geri Dönüşüm: Hemen geri dönüşüm kutuları yerleştirerek ve gıda atıklarını azaltacak basit önlemler alarak başlayabilirler.
- Enerji Tasarrufu: Enerji tasarruflu ampuller kullanmak, gereksiz ışıkları kapatmak ve su tasarruflu musluk başlıkları takmak gibi adımlar atılabilir.
- Yerel ve Mevsimsel Ürünler Kullanımı: Menülerinde yerel ve mevsimsel ürünlere yer vererek hem karbon ayak izini azaltabilir hem de yerel ekonomiye destek olabilirler.”
Çeşme ve Alaçatı gibi turistik bölgelerde sürdürülebilirlik konusunda en büyük risk nerede? Önümüzdeki beş yılda sürdürülebilirlik alanında işletmeleri en çok hangi değişiklik bekliyor?
“Çeşme ve Alaçatı gibi popüler turistik bölgelerde sürdürülebilirlik açısından en büyük risk, aşırı turizm ve buna bağlı olarak doğal kaynakların aşırı tüketilmesi. Yani su kaynaklarının zorlanması, atık yönetimi sorunları ve yerel ekosistemlerin bozulması gibi riskler bu bölgelerde daha belirgin hale gelebiliyor.
Önümüzdeki beş yılda ise işletmeleri en çok bekleyen değişiklik, muhtemelen daha sıkı sürdürülebilirlik düzenlemeleri ve turistlerin daha çevre dostu hizmet talepleri olacak. Yani işletmelerin kendilerini daha sürdürülebilir uygulamalara adapte etmeleri, örneğin enerji verimliliği, atık azaltımı ve yerel topluluklarla iş birliği gibi konulara daha fazla odaklanmaları gerekecek.”
Türkiye’de sürdürülebilirlik kültürünün gelişmesi için en kritik adım nedir?
“Bence Türkiye’de sürdürülebilirlik kültürünün gelişmesi için en kritik adım, farkındalığı ve eğitimi artırmak. Yani hem bireylerin hem de işletmelerin sürdürülebilirlik konusunda bilinçlenmesi, bu konunun önemini anlaması ve bu değerleri günlük hayatlarına ve iş yapış şekillerine entegre etmesi gerekiyor. Bu şekilde toplumsal bir dönüşüm sağlanabilir.”
Globalis Sertifikasyon Hizmetleri Turizm ve Ticaret Sanayi AŞ’nin markası ‘GoGreenGlobalis’tir. İzmir merkezli bu uluslararası şirket, turizm sürdürülebilirliği konusunda dünyanın önde gelen danışmanlık hizmetlerini sunar. Otellerden restoranlara, belediyelerden havayolu şirketlerine kadar pek çok kurum ve destinasyona sürdürülebilirlik, sıfır atık, israf raporlama, karbon ve su ayak izi hesaplama, enerji verimliliği gibi konularda danışmanlık sağlar. Kurucusu Celal Uysal olan bu şirket, sektörde lider konumdadır.